5 นิทานพรรณนา

พอดแคสต์ นิทานพรรณนา

เด็กฟังได้ ผู้ใหญ่ฟังดี. นิทานธรรมะ วรรณกรรมเรื่องเล่า จากชาดกและธรรมบท ฟังแล้วจะรู้ถึงวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คนในสมัยพุทธกาล ในบริบทที่เกี่ยวข้องกับธรรมะน่าชวนติดตาม. New Episode ทุกวันศุกร์ เวลา 05:00, Podcast นี้เป็นส่วนหนึ่งของรายการธรรมะรับอรุณ ออกอากาศทุกวันทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย (สวท.) มีคำถาม/ข้อเสนอแนะ หรือสมัครติดตามฟังทั้ง 7 รายการ ที่ panya.org

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

00:00
00:00

สรุปเนื้อหาตอนนี้

รายการธรรมรับอรุณนำเสนอเรื่องราวจากนิทานชาดก 2 เรื่อง คือ จุลธนุขชาดก และจุลปทุมชาดก เพื่อเป็นบทเรียนในการใช้ปัญญาและควบคุมจิตใจไม่ให้โลภมากหรือโลเล โดยชี้ให้เห็นว่าความไม่มั่นคงของจิตใจและการปล่อยให้กิเลสครอบงำสามารถนำไปสู่ความสูญเสียทั้งสิ่งที่ควรได้และสิ่งที่ไม่อยากได้ ในเรื่องแรก จุลธนุขชาดก เล่าถึงนักยิงธนูผู้เชี่ยวชาญที่ต้องเผชิญกับสถานการณ์บีบคั้นจนจิตใจพลิกผันไปหลงรักหัวหน้าโจร นำไปสู่ความตายของสามีและตนเองต้องระหกระเหิน ส่วนเรื่องที่สอง จุลปทุมชาดก เล่าถึงเจ้าชายที่ต้องหนีภัยจากการกินเนื้อคน จนสุดท้ายถูกภรรยาที่จิตใจไม่มั่นคงวางแผนฆ่าเพื่อไปหาชายพิการ บทเรียนสำคัญคือการรู้จักผ่อนหนักผ่อนเบาและไม่ปล่อยให้ความโลภหรือความหลงผิดมาทำลายสติปัญญา

บท

คลิกที่บทเพื่อข้ามไปยังช่วงเวลานั้นโดยตรง

ไฮไลท์

การฟังธรรม... เราจะได้หลากหลายมิติไม่ว่าจะเป็นตัวสตอรีเรื่องราวสถานการณ์ใครไปทำอะไรที่ไหนยังไงจะว่าไม่ว่าจะบวรจากเรื่องของสังคมความเป็นอยู่การทำมาหากินการปกครอง นี่ก็มิติหนึ่ง

00:00:01 · ผู้ดำเนินรายการกล่าวถึงประโยชน์ของการฟังนิทานธรรมบทในแง่มุมต่างๆ

หัวข้อที่จะยกขึ้นในวันนี้ เป็นเรื่องของการโลบมาก หลงหาย... อย่าโรบมาก ถ้าโรบมาก มีจิตใจโลเล มีจิตใจกลับกลอกเสีย สิ่งที่ควรจะได้ และนำซ้ำ สิ่งที่ไม่น่าจะต้องได้ ที่เป็นความไม่ดีดันกลับได้อีกด้วยซ้ำ

00:00:01 · การเกริ่นเข้าสู่ประเด็นหลักของรายการเรื่องโทษของการมีความโลภและจิตใจที่ไม่มั่นคง

ความโกรธนี่โกรธแล้วเขาให้เนื้อดิบอีกฝ่ายเนื้อก็โกรธ ทำไมเอา ตัวเองไม่มาขอเองให้คุณมาขอ

00:12:45 · เหตุการณ์ความขัดแย้งระหว่างนักยิงธนูกับกลุ่มโจรเรื่องการแบ่งเนื้อ

โทษของคนอื่นเห็นได้ง่าย โทษของตัวเองเห็นได้ยาก

00:31:58 · คำสอนที่สุนัขจิ้งจอก (เทวดาแปลงกาย) กล่าวกับหญิงผู้สูญเสียที่กำลังร้องไห้

อย่าโรบมาก อย่าโรบมากคือตึงขึ้น... ให้เรารู้จักผ่อนลงๆ ตึงๆ อย่าให้ขาดที่มันแบบขาดเป็นเกลียวขาดเป็นบังเส้นขาดเป็นขด เอาเท่านั้นเขาพอแล้วกัน

01:03:44 · บทสรุปข้อคิดเรื่องการควบคุมอารมณ์และจิตใจไม่ให้ตึงเครียดหรือโลภจนเกินไป

ตอนต่าง ๆ

438-

ทิ้งสิ่งสูงค่า เพื่อไขว่คว้าความว่างเปล่า [6935-5p]

รายการธรรมรับอรุณนำเสนอเรื่องราวจากนิทานชาดก 2 เรื่อง คือ จุลธนุขชาดก และจุลปทุมชาดก เพื่อเป็นบทเรียนในการใช้ปัญญาและควบคุมจิตใจไม่ให้โลภมากหรือโลเล โดยชี้ให้เห็นว่าความไม่มั่นคงของจิตใจและการปล่อยให้กิเลสครอบงำสามารถนำไปสู่ความสูญเสียทั้งสิ่งที่ควรได้และสิ่งที่ไม่อยากได้ ในเรื่องแรก จุลธนุขชาดก เล่าถึงนักยิงธนูผู้เชี่ยวชาญที่ต้องเผชิญกับสถานการณ์บีบคั้นจนจิตใจพลิกผันไปหลงรักหัวหน้าโจร นำไปสู่ความตายของสามีและตนเองต้องระหกระเหิน ส่วนเรื่องที่สอง จุลปทุมชาดก เล่าถึงเจ้าชายที่ต้องหนีภัยจากการกินเนื้อคน จนสุดท้ายถูกภรรยาที่จิตใจไม่มั่นคงวางแผนฆ่าเพื่อไปหาชายพิการ บทเรียนสำคัญคือการรู้จักผ่อนหนักผ่อนเบาและไม่ปล่อยให้ความโลภหรือความหลงผิดมาทำลายสติปัญญา

27 ส.ค. 2026
437-

ผู้กลืนกินกาลเวลา [6934-5p]

รายการธรรมะรับอรุณนำเสนอเรื่องราวจากนิทานชาดกเพื่อเป็นข้อคิดในการดำเนินชีวิต โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการไม่หลงประเด็นและการไม่ยกตนข่มท่าน เนื้อหาครอบคลุมการวิเคราะห์มูลปริยายสูตรที่แสดงถึงความลึกซึ้งของปัญญาพระพุทธเจ้าซึ่งเหนือกว่าความรู้ทางโลก และเรื่องราวของติรีติวัชชชาดกที่ว่าด้วยการตอบแทนบุญคุณระหว่างพระดาบสกับพระราชา ผู้ซึ่งเคยช่วยเหลือชีวิตช้างศึกจากการติดบ่อน้ำ ผู้ดำเนินรายการใช้หลักธรรมมาอธิบายพฤติกรรมของมนุษย์ เช่น ความทะนงตัวของเหล่าภิกษุ 500 รูปในอดีตชาติ และการตัดสินผู้อื่นเพียงแค่เปลือกนอกโดยไม่ทราบเหตุผลเบื้องหลัง เพื่อให้ผู้ฟังได้ฝึกฝนการใช้โยนิโสมนสิการและการมีใจที่อ่อนน้อมต่อความจริง

20 ส.ค. 2026
436-

พลิกทิฏฐิมุมมอง ปล่อยวางความขัดข้องด้วยกุศลธรรม [6933-5p]

รายการธรรมรับอรุณ นำเสนอเรื่องราวจากนิทานชาดกและธรรมบทเพื่อเป็นบทเรียนในการใช้ชีวิต โดยเน้นการเปลี่ยนวิกฤตให้เป็นโอกาสผ่านการปรับมุมมองทางจิตใจ เนื้อหาหลักมุ่งเน้นไปที่การฝึกฝนจิตใจให้มีความนุ่มนวล ไม่แข็งกระด้าง เพื่อให้กุศลธรรม เช่น เมตตา ขันติ และปัญญา สามารถเกิดขึ้นได้ ผ่านกรณีศึกษาเรื่องความขัดแย้งระหว่างภิกษุหนุ่มกับหลานนางวิสาขา และความเมตตาของนางอุตตราที่มีต่อนางสิริมา พร้อมทั้งแนะแนวทางการใช้สติเพื่อไม่ให้จมอยู่กับดราม่าหรือความโกรธ แต่ให้เพ่งจดจ่ออยู่กับความดีและความจริง

13 ส.ค. 2026
435-

ทวนกระแสกามกิเลส [6932-5p]

รายการธรรมรับอรุณ นำเสนอเรื่องราวจากนิทานชาดกและธรรมบทเพื่อชี้ให้เห็นถึงโทษของกามและความไม่ประมาทในศีลธรรม ผ่านการเล่าเรื่องราวของเหล่าฤๅษีและพระโพธิสัตว์ในอดีตชาติ เนื้อหาเน้นย้ำถึงความสำคัญของการฝึกจิตเพื่อหลีกออกจากกระแสแห่งตัณหาและการรักษาความสำรวมระวังไม่ให้กามคุณทั้งห้าเข้ามาทำลายสมาธิและปัญญา

06 ส.ค. 2026
434-

ใคร่ครวญแล้วจึงทำ [6931-5p]

เรื่องราวธรรมะจากชาดกที่ถ่ายทอดผ่านการเล่าเรื่องของพระมหาไพบุรณ์ อภิบุญญะ โดยแบ่งเป็นสองตอนสำคัญ ตอนแรกกล่าวถึงกุมภโกสกเศรษฐี ผู้รอดชีวิตเพียงคนเดียวจากโรคระบาดร้ายแรงในหมู่บ้าน และใช้ความขยัน สติ และความไม่ประมาทในการทำงานเป็นยาม จนกระทั่งความจริงเรื่องทรัพย์สมบัติ 400 โกฏิถูกเปิดเผยต่อพระเจ้าพิมพิสาร ตอนที่สองเล่าถึงสิกขากเศรษฐี ผู้มีบิดามารดาเป็นพระโสดาบัน แต่ตนเองขาดศรัทธาและยึดติดกับอามิศบูชา จนกระทั่งได้พบพระพุทธเจ้าและเปลี่ยนความเข้าใจจากการบูชาด้วยสิ่งของมาเป็นการปฏิบัติบูชาตามหลักธรรมวินัย

30 ก.ค. 2026