เล่ารอบโลก

เจาะลึกจุดเปลี่ยนครั้งยิ่งใหญ่จากยุคเทวราชผู้ผูกขาดอำนาจ สู่ "การปฏิรูปสังคมจากล่างขึ้นบน" เมื่อพุทธศาสนาเถรวาทสายลังกาวงศ์และศาสนาอิสลามสายซูฟี พัดเข้ามาเปลี่ยนกษัตริย์ให้กลายเป็น "ธรรมราชา" และสร้างชุมชนพหุวัฒนธรรม พร้อมเปิดมิติพิเศษในเรื่องระบบสายครอบครัวทางแม่ สังคมหญิงเห็นใหญ่ และประวัติศาสตร์ความหลากหลายทางเพศ LGBTQ+ ในสังคมโบราณ ก่อนจะถูกตีกรอบโดยกฎหมายยุคอาณานิคม . ความเปิดกว้างและการยอมรับความหลากหลายทางเพศ ไม่ใช่สิ่งใหม่ที่รับมาจากตะวันตก แต่คือ DNA โบราณของชาวอุษาคเนย์ที่มีมานานนับพันปี! ร่วมค้นหาบทเรียนทรงคุณค่าทางสังคมและวัฒนธรรมความเชื่อที่จะทำให้คุณเข้าใจหัวใจของความเป็นมนุษย์ในภูมิภาคนี้มากขึ้น ร่วมเฉลิมฉลองรากเหง้าพหุวัฒนธรรมไปด้วยกัน

ทำความเข้าใจโครงสร้างการเมืองโบราณในยุค "Sanskrit Cosmopolis" ที่ไร้เส้นเขตแดนตึงแข็ง ผ่านระบบ "รัฐมณฑล" เครือข่ายอำนาจที่มุ่งเน้นการแย่งชิงกำลังคนมากกว่าผืนดิน เราจะพาคุณไปสำรวจสมาพันธรัฐพุทธ "ทวารวดี" และเจาะลึกสายสัมพันธ์แนบแน่นระหว่างอีสานไทยกับเขมรโบราณ ซึ่งเป็นถิ่นกำเนิดของราชวงศ์มหิธรปุระผู้สร้างมหาปราสาทนครวัด รวมถึงการทำความเข้าใจสถาปัตยกรรมจักรวาลจำลองบนเส้นทางราชมรรคา มหาอำนาจทางทะเลศรีวิชัย และยุทธศาสตร์การดำรงชีวิตของกลุ่มชนในพื้นที่ "โซเมีย" . ลบภาพจำเดิมๆ ที่ว่าดินแดนโบราณแบ่งแยกรัฐชาติอย่างเด็ดขาด แล้วมาเปิดรับความจริงที่น่าทึ่งว่ากษัตริย์ผู้สร้างนครวัดอาจมีสายเลือดและฐานอำนาจมาจากแผ่นดินอีสานของไทย! มาร่วมรับฟังเรื่องราวการคานอำนาจและภูมิปัญญาการสร้างจักรวาลจำลองของเหล่าราชาธิราชในอุษาคเนย์ในตอนที่ 2 นี้

คุณเคยสงสัยไหมว่า ก่อนที่จะมีการแบ่งขอบเขตประเทศ ชาวอุษาคเนย์ไปมาหาสู่กันอย่างไร? ย้อนเวลาไปกว่า 70,000 ปี เพื่อรื้อถอนมายาคติที่ว่าประเทศไทยเติบโตขึ้นมาอย่างโดดเดี่ยว พบกับเรื่องราวของ "ซุนดาแลนด์" (Sundaland) ผืนแผ่นดินใหญ่ในยุคน้ำแข็งที่เคยเชื่อมไทยและเพื่อนบ้านในอาเซียนไว้เป็นเนื้อเดียวกัน ร่วมเจาะลึกเครือข่ายเครื่องมือหิน มหากาพย์การเดินเรือของชาวออสโตรนีเซียน ตลอดจนศูนย์กลางอุตสาหกรรมโลหะ และเส้นทางสะพานบกข้ามคาบสมุทร ซึ่งเป็นชุมทางการค้าโลกโบราณที่เชื่อมมหาสมุทรอินเดียและทะเลจีนใต้เข้าด้วยกัน . มาร่วมออกเดินทางถอดรหัสรากเหง้าโบราณกาล และสัมผัสหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่จะทำให้คุณมองแผ่นดินขวานทองและเพื่อนบ้านเปลี่ยนไปตลอดกาล

สัญญาณก่อกำเนิด Pax Islamica ระเบียบโลกสามก๊ก และสถาปัตยกรรมภูมิรัฐศาสตร์ใหม่ มาร่วมวิเคราะห์ปรากฏการณ์สั่นสะเทือนโลก เมื่อมหาอำนาจมุสลิมจับมือกันสร้างข้อตกลงความมั่นคงร่วม Mecca Agreement จนกระทบดุลอำนาจระหว่างสหรัฐฯ-จีน-รัสเซีย . เราเองคงต้องตั้งคำถามสำคัญ ประเทศไทยจะรับมือและฉวยโอกาสเชิงยุทธศาสตร์อย่างไรในวันที่การเมืองโลกไร้ระเบียบ และการประชันอำนาจใน 1 มหาสงครามเย็น 2.0 ที่ประกอบขึ้นจาก 7 สมรภูมิขยายมาถึงหน้าประตูบ้านของเราแล้ว

หลังเหตุการณ์ 9/11 สื่อตะวันตกสร้างภาพความหวาดกลัวศาสนาอิสลามผ่านโลกโซเชียลมีเดียที่เริ่มผลิบาน หากแต่การเหมารวมประชากรมุสลิมกว่า 1,800 ล้านคน ว่าเป็น กลุ่มสุดโต่งหัวรุนแรง อาจจะกลายเป็นอันตรายที่ใหญ่หลวงมากยิ่งกว่า มาร่วมกะเทาะเปลือกอคติระดับโลกอย่าง Islamophobia และเจาะลึกความหมายแท้จริงของคำว่า "ญิฮาด" ที่มักถูกบิดเบือน พร้อมเปิดมุมมองความเข้าใจผิดสองทางในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ของไทย อะไรคือข้อควรระวังเพื่อไม่ให้ประเด็นทางสังคมและวัฒนธรรมลุกลามกลายเป็นความหวั่นไหวทางความมั่นคง? ร่วมเรียนรู้ ฟัง และเปิดใจไปด้วยกัน

เปิดซีรีส์ใหม่ล่าสุด "Pax Islamica ก่อกำเนิด" ร่วมเจาะลึกโครงสร้างความคิดแห่งโลกมุสลิมผ่านเลนส์วิทยาศาสตร์และอนาคตวิทยา! ทำไมหลักปฏิบัติตนและหลักศรัทธาของอิสลามถึงสอดรับกับการรับมือวิกฤตโลกร้อน เทคโนโลยีกระชากเปลี่ยน และภูมิรัฐศาสตร์โลกอย่างแยบคาย? พร้อมถอดรหัสรากเหง้าประวัติศาสตร์การแยกนิกายซุนนี-ชีอะฮ์ แบบก้าวข้ามอคติ!

เมื่อ โอดิสซีอุส ผู้ผ่านวิบากกรรมกลางมหาสมุทรยาวนานถึง 20 ปี ในที่สุดก็ได้กลับมาเหยียบผืนแผ่นดิน เกาะอิธาคา บ้านเกิดอีกครั้ง ทว่าสิ่งที่รอคอยเขาอยู่กลับไม่ใช่พิธีต้อนรับอันอบอุ่น แต่คือวิกฤตการเมืองระดับอาณาจักร เมื่อขุนนางถ่อยกว่า 100 ชีวิตบุกยึดพระราชวัง ผลาญทรัพย์สิน และข่มขู่ พระนางเพเนโลพี ให้แต่งงานใหม่ . ร่วมถอดรหัสบทเรียนสุดท้าย ที่หล่อหลอม DNA วิธีคิดแบบโลกตะวันตกในศตวรรษที่ 21 ทั้งธรรมเนียมศักดิ์สิทธิ์ในการต้อนรับคนแปลกหน้า (Xenia) ที่กลายมาเป็นรากฐานของ กฎหมายระหว่างประเทศ เอกสิทธิ์ทางการทูต และระเบียบโลกสากล (Rule-Based Order) พร้อมทั้งถอดรหัสความแตกต่างระหว่าง "อคิลลิส" ผู้แข็งแกร่งแต่เปราะบาง กับ "โอดิสซีอุส" ชายผู้ยืดหยุ่นและปรับตัวได้พันทิศทาง (Polytropos) ซึ่งเป็นหัวใจของภาวะผู้นำแบบ Resilience & Agility ที่จำเป็นที่สุดในโลกยุค BANI World . มาร่วมเก็บเกี่ยวสติปัญญาจากวรรณกรรมอมตะเพื่ออ่านโลกยุคใหม่ให้ทะลุโปร่งแจ้งไปด้วยกัน

ชัยชนะด้วยกลอุบาย "ม้าไม้" กลับกลายเป็นจุดเริ่มต้นของ คำสาป 10 ปี กลางมหาสมุทร รายการ “เล่ารอบโลก” ชวนก้าวขึ้นเรือรบกรีกโบราณ ออกเดินทางไปกับ โอดิสซีอุสและการผจญภัยสุดตื่นเต้นเพื่อหาทางกลับบ้านเกิด ในวินาทีลูกเรือถูกสาปกลายเป็นหมูในเล้าโดยแม่มด Circe และการแก้ทางด้วยสติปัญญา สู่เสียงร้องแห่งความตายของนางเงือก Siren และฉากคลาสสิกเมื่อโอดิสซีอุสสั่งเอาขี้ผึ้งอุดหูลูกเรือ แต่จับตัวเองผูกติดเสากระโดงเรือเพื่อฟังเสียงเพลงอมตะโดยไม่เสียชีวิต พร้อมถอดรหัสวิธีคิดแบบโลกตะวันตกทั้งในมิติยุทธศาสตร์ สมุททานุภาพ - มหาอำนาจทางทะเล และจิตวิทยา การบริหารความเสี่ยง (Ulysses Pact) ที่นำมาใช้ในโลกศตวรรษที่ 21

ฉากสุดท้ายของศึกทรอยพึมพำด้วยควันไฟ หลังจากที่เราได้ผ่านความดุเดือดและโศกนาฏกรรมแห่งศักดิ์ศรีใน Iliad โอดิสซีอุส ผู้สร้างกลอุบาย "ม้าไม้ทรอย" เผาทำลายเมืองทรอยจนพินาศสิ้นในคืนเดียว! กำลังจะได้กลับบ้าน หากแต่วิบากกรรมกลางมหาสมุทรเพิ่งเริ่มต้นขึ้น! โอดิสซีอุสต้องเผชิญกับ "คำสาปแห่งเทพโพไซดอน" เทพเจ้าแห่งท้องทะเลผู้บันดาลพายุคลื่นยักษ์ซัดเรือของเขาให้หลงทิศทาง ต้อนเขาและลูกเรือออกสู่ผืนน้ำอันเร้นลับที่ไม่มีในแผนที่! . จากมหากาพย์ Iliad เดินหน้าฟังต่อเนื่องสู่อีกหนึ่งสุดยอดมหากาพย์แห่งโลกตะวันตก Odyssey ในรายการ "เล่ารอบโลก"

มหากาพย์ 2,800 ปี หล่อหลอมดีเอ็นเอตะวันตกในศตวรรษที่ 21 อย่างไร? เมื่อเรือรบกรีกถูกเผา ปาโตรคลัสถูกสังหาร และความแค้นของอคิลลิสพุ่งขึ้นถึงขีดสุด! ในตอนนี้ เราจะพาทุกท่านเล่าเจาะลึกบทสรุปแห่งสงคราม พร้อมถอดรหัส 3 หัวใจสำคัญของวิธีคิดตะวันตก . 1. ปัจเจกชนและศักดิ์ศรีแห่งตน: การเลือกชีวิตที่สั้นแต่มีชื่อเสียงอมตะ (Kleos) และการกล้าท้าทายผู้มีอำนาจของอคิลลิส กลายเป็นรากฐานของ "เสรีนิยมปัจเจกชน" สิทธิมนุษยชน และวัฒนธรรม Personal Branding ยุคใหม่ได้อย่างไร? 2. จากพละกำลังสู่นวัตกรรม: เมื่อหอกดาบตีกำแพงเมืองไม่ได้ "กลอุบายม้าไม้" ของโอดิสซีอุสจึงกลายเป็นจุดเริ่มของแนวคิดปฏิบัตินิยม และเทคโนโลยีทางการทหารยุคดิจิทัล 3. มนุษยนิยมในยามสงคราม: ฉากกษัตริย์ชราคุกเข่าจูบมือคนที่เพิ่งฆ่าลูกชาย คืนที่น้ำตาของศัตรูไหลร่วมกัน กลายเป็นต้นธารของ "อนุสัญญาเจนีวา" และกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ

ในยุคศตวรรษที่ 21 ที่เรากำลังคุยกันเรื่อง Generative AI, เรื่องปัญญาประดิษฐ์ครองโลก, เรื่องการเปลี่ยนผ่านพลังงานสะอาด, หรือเรื่องความตึงเครียดทางภูมิศาสตร์การเมืองระหว่างมหาอำนาจยุคใหม่ ทำไมเรายังต้องย้อนกลับไปเล่าเรื่องศึกสงครามระหว่างกรีกกับทรอย? ทำไมเราต้องไปฟังเรื่องราวของฮีโร่ แม่ทัพ และเทพเจ้ากรีกโบราณด้วย? เราอยากจะบอกคุณว่า มหากาพย์ทั้งสองเรื่อง Iliad และ Odyssy นี้ ไม่ใช่แค่ "นิทานปรัมปรา" หรือวรรณกรรมสำหรับท่องจำเพื่อสอบวรรณคดีอังกฤษ แต่มันคือ "พิมพ์เขียวทางความคิด" (Intellectual Blueprint) หรือจะเรียกว่าเป็น "ดีเอ็นเอเชิงอารยธรรม" (Civilizational DNA) ที่หล่อหลอมวิธีคิด ค่านิยม ระบบกฎหมาย ยุทธศาสตร์ทางทะเล ตลอดจนพฤติกรรมทางการเมืองระหว่างประเทศของโลกตะวันตกมานานกว่า 28 ศตวรรษ! ถ้าเราอยากเข้าใจว่า ทำไมสหรัฐอเมริกาและชาติตะวันตกจึงให้คุณค่ากับสิทธิและเสรีภาพของปัจเจกบุคคลอย่างสุดโต่ง? ทำไมพวกเขาจึงหมกมุ่นกับการสร้าง "ระเบียบโลกที่ยึดถือ กฎเกณฑ์" (Rule-Based Order)? ทำไมสิทธิทางทะเลและการคุมช่องแคบทางยุทธศาสตร์ถึงกลายเป็นเรื่องที่เขายอมหักไม่ยอมงอ? คำตอบของคำถามยุคปัจจุบันเหล่านี้…

โลกหมุนไว แต่ทำไมใจเรายังเหนื่อยเรื่องเดิมๆ? 2,600 ปีผ่านไป เทคโนโลยีเปลี่ยนจากหน้ามือเป็นหลังมือ แต่ทำไมมนุษย์ยุคนี้ยังเจ็บปวด เครียด และตกหลุมพรางความทุกข์แบบเดียวกับคนยุคโบราณ? . เพราะเรามีสมาร์ตโฟนรุ่นใหม่ล่าสุด แต่ยังใช้ "ระบบปฏิบัติการทางใจ" ที่ไม่ได้อัปเดต! . ในวันอาสาฬหบูชา พระพุทธเจ้าไม่ได้แค่แสดงธรรม แต่ทรงมอบ "เครื่องมือถอดรหัสจิตวิทยาและเบรกมือทางจิตวิญญาณ" ที่จะเปลี่ยนคุณจาก "เหยื่อของสถานการณ์" ให้กลายเป็น "ผู้ควบคุมชีวิตตนเอง" . มาร่วมตั้งคำถาม กระตุกความคิด และค้นหาทางออกจากความผันผวนของโลกยุคปัจจุบันใน เล่ารอบโลก "Sound generated by AI via (suno) on (28/07/2569)"

"วันอาสาฬหบูชา" ในมุมมองประวัติศาสตร์โลก ไม่ใช่แค่เรื่องของพิธีกรรม แต่คือ "วันพลิกแกนจิตวิญญาณของมนุษยชาติ" . เหมือนกับ "แรงโน้มถ่วง" ที่มีอยู่แล้วก่อนที่นิวตันจะค้นพบ "พระธรรม" ก็คือ The Universal Law หรือกฎธรรมชาติที่มีอยู่แล้วในจักรวาล ไม่ว่าจะมีพุทธศาสนาหรือไม่ก็ตาม . แต่จุดเปลี่ยนโลกเกิดขึ้นเมื่อพระพุทธเจ้า ทรงยอมก้าวข้ามความเป็น "Introvert" ในพระทัย เดินเท้าเปล่ากว่า 200 กิโลเมตรเพื่อมาสั่งสอน และตั้งระบบ "คณะสงฆ์" ขึ้นมาเป็น Platform ในการ Copy & Paste ไฟล์ข้อมูลความจริงนี้ข้ามกาลเวลามา 2,600 ปี จนส่งต่อมาถึงมือคนในศตวรรษที่ 21 อย่างพวกเรา . มาร่วมย้อนเวลาถอดรหัสประวัติศาสตร์โลกและระบบนิเวศแห่งปัญญาใน เล่ารอบโลก Special: อาสาฬหบูชา วันพลิกแกนจิตวิญญาณโลก

โลกปี 2026 กำลังเดือดด้วยเกมภูมิรัฐศาสตร์... แต่รู้ไหมว่าสมรภูมิที่ระอุที่สุด อาจไม่ใช่ในสนามรบ แต่คือ "สมองและใจ" ของเราเอง ยุคเปลี่ยนผ่านทางขั้วอำนาจ (Geopolitical Transition) กำลังป้อนความกลัว ความระแวง และความเกลียดชังให้เราผ่านหน้าจอในทุก ๆ วัน จนสมองส่วนควบคุมภัยพิบัติอย่าง Amygdala ทำงานหนักไม่เว้นวัน ท่ามกลางวิกฤตที่มหาอำนาจใช้ภาษาของอาวุธและเม็ดเงินหักล้างกัน เครื่องมือทางยุทธศาสตร์ที่จะช่วยให้มนุษย์ตัวเล็ก ๆ อย่างเรารอดชีวิตและรักษาความเป็นมนุษย์ไว้ได้ กลับไม่ใช่ปืนหรือรถถัง... แต่คือ "เมตตาภาวนา" ในพุทธศาสนา . เล่ารอบโลก EP. นี้จะพาคุณดิ่งลึกไปถอดรหัสภาษาบาลี ส่องห้องแล็บประสาทวิทยาศาสตร์ (Neuroscience) เพื่อพิสูจน์ว่า "สัพเพ สัตตา" ไม่ใช่แค่บทสวดโลกสวย แต่คือคาถาดับความกลัวและเกราะป้องกันใจขั้นสูงในระเบียบโลกใหม่ที่กำลังบ้าคลั่ง "Sound generated by AI via (suno) on (14/07/2569)"

คุณผู้ฟังเคยตั้งคำถามกับพฤติกรรมบางอย่างที่เราทำซ้ำ ๆ กันมาเป็นพันปีไหม? ท่ามกลางโลกในศตวรรษที่ 21 โลกที่เราคุยกับ AI โลกที่เราใช้ชีวิตอยู่บนความเร็วระดับมิลลิวินาที โลกที่ขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยี Quantum Computing และการแข่งขันทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ตึงเครียด... แต่ในทุก ๆ เย็น หรือทุก ๆ เช้า วันพระ หรือวันสำคัญต่างๆ ภาพที่เรายังคงเห็นจนชินตาคือ ผู้คนจำนวนมาก ไม่ว่าจะวัยเกษียณ วัยทำงาน หรือแม้แต่คนรุ่นใหม่ นั่งคุกเข่า ประนมมือหน้าพระพุทธรูป แล้วเปล่งเสียงออกมาพร้อมกันในบทสวดมนต์ . นั่นคือบทที่เรารู้จักกันในชื่อ “บทบูชาพระรัตนตรัย หรือบทนมัสการพระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ" . คำถามที่น่าสนใจในมุมมองของ "เล่ารอบโลก" วันนี้ไม่ใช่แค่เรื่องของศาสนพิธี แต่เราจะมองผ่านเลนส์ของประวัติศาสตร์ รัฐศาสตร์ วัฒนธรรม และจิตวิทยา มนุษยชาติเดินทางมาไกลขนาดนี้ ทำไมเสียงสวดมนต์ชุดนี้ถึงยังไม่หายไปไหน? มันทำหน้าที่อะไรในจิตใจของมนุษย์ยุค Hyper-information และแท้จริงแล้ว ประวัติความเป็นมาของถ้อยคำเหล่านี้ เดินทางข้ามมหาสมุทรข้ามกาลเวลามาจากไหน? วันนี้ เล่ารอบโลก จะพาทุกท่านดิ่งลึกไปค้นหาคำตอบนี้พร้อม ๆ กัน "Sound generated by AI…

ThaiPBS Podcast EP. นี้จะเปลี่ยนบทสวดมนต์บนหิ้งพระ ให้กลายเป็นคู่มือบริหารจิตใจและรับมือกับคน Toxic ในชีวิตประจำวัน: 1. รับมือพวกชอบเถียงเพื่อเอาชนะ -> เรียนรู้จากเคสปราบ “สัจจกนิครนถ์” นักดีเบตจอมลวงโลกที่พ่ายแพ้ภัยตรรกะตัวเอง 2. วิธีดีลกับผู้ใหญ่ที่บ้าอำนาจ -> ถอดศาสตร์การจัดการจากเคส “นันโทปนันทะ” พญานาคผู้หวงถิ่น 3. เตือนสติตัวเองในวันที่คิดว่าเจ๋งที่สุด -> ทลายสภาวะ God Complex จากเคส “พกาพรหม” . ชัยชนะทั้ง 8 ครั้งในคาถาพาหุงฯ ไม่เคยใช้ความรุนแรง แต่ชนะด้วย “สติและปัญญา” สวดพาหุงครั้งต่อไป...ลองให้บทสวดนี้เป็นโค้ชนำทางชีวิตคุณดูนะ “Sound generated by AI via (suno) on (23/06/2569)”

หลายคนสวดบทคาถาพาหุงฯ ได้ตั้งแต่เด็ก ๆ แต่รู้ไหมว่า... ถ้าเรากางคำแปลภาษาบาลีดู แท้จริงแล้ว คาถาพาหุงฯ หรือ พุทธชัยมงคลคาถา คือ "บันทึกประวัติศาสตร์การเผชิญหน้ากับ 8 วายร้าย" ในพุทธกาล ที่ดุเดือดและแฝงจิตวิทยาเชิงลึกไว้ได้อย่างน่าทึ่ง . ThaiPBS Podcast รายการเล่ารอบโลก ชวนคุณเดินทางย้อนรอยประวัติศาสตร์การค้นพบคัมภีร์ลับในกรุวัดป่าแก้ว ยุคสมเด็จพระนเรศวรมหาราช พร้อมถอดรหัสวิธีรับมือ "แก๊งศัตรูหลากรูปแบบ" ของฮีโร่สายมนุษย์อย่างพระพุทธเจ้า . ทำไมคนในศตวรรษที่ 21 ที่ต้องเจอทั้งมนุษย์ออฟฟิศใจร้าย ข่าวลือ และความเครียดในชีวิตประจำวัน ถึงยังต้องสวดบทนี้? มาร่วมเปลี่ยน "เสียงสวดมนต์" ให้เป็น "คู่มือสู้ชีวิต" ไปพร้อมกัน! "Sound generated by AI via (suno) on (23/06/2569)"

ดวลเดือดนัดล้างตา! เมื่อ Final Boss 'พญามาร' ย้อนกลับมาทวงสัญญาลับในวาระสุดท้ายของฮีโร่สายมนุษย์ มาร่วมเจาะลึกมหากาพย์สงครามทางจิตวิญญาณที่ดุเดือดที่สุดในพุทธประวัติในเล่ารอบโลก EP. นี้ ที่จะพาทุกท่านไปถอดรหัสฉากกองทัพมารบุกใต้ต้นโพธิ์ผ่านเลนส์จิตวิทยา ปลดล็อกปริศนาพระแม่ธรณีบีบมวยผมที่พิสูจน์ชัยชนะด้วย "กฎแห่งเหตุผล" ก่อนจะลากยาวไปสู่วิเคราะห์ฉากพีคขยี้ใจ . ณ ปาวาลเจดีย์ในวัย 80 พรรษา เมื่อจอมมารคนเดิมกลับมาทวงสัญญาเชิญปรินิพพาน ทว่า My Lord Buddha ของเรา กลับสบตาความตายอย่างสงบ ไม่ใช่เพราะมีเวทมนตร์ยื้อชีวิต แต่เพราะพระองค์คือ “มนุษย์ธรรมดา" ที่ฝึกตนจนเข้าใจ "ธรรมะของธรรมชาติ" อย่างแท้จริง ร่วมแฮ็กระบบ Matrix ปลดล็อกศักยภาพในใจคุณเพื่อเอาชนะพญามารในชีวิตจริงได้แล้ววันนี้!

เมื่อพระพุทธเจ้าต้องเผชิญหน้ากับฆาตกรต่อเนื่องและสงครามข่าวปลอม! มาร่วมเจาะลึก 2 คดีระทึกขวัญในพุทธประวัติที่ถูกตีความใหม่ในมุมมองของอาชญาวิทยาและจิตวิทยา เริ่มต้นด้วยแฟ้มคดีของ "องคุลิมาล" จากอดีตนักเรียนหัวกะทิที่ถูกสังคมบิดเบี้ยวหล่อหลอมจนกลายเป็นปีศาจร้ายร้อยนิ้วศพ ซึ่งพระพุทธเจ้าทรงทำหน้าที่เป็นนักเจรจาต่อรองในสภาวะวิกฤต (Crisis Negotiator) สยบความรุนแรงและปลดล็อกปมในใจของอาชญากรได้ด้วยประโยคสั้นๆ เพียงประโยคเดียวโดยไม่ต้องออกแรงปะทะ . ต่อด้วยขบวนการไอโอและดิสเครดิตระดับโลกของ "จิญจมาณวิกา" ตัวแทนแห่งการทำสงครามข้อมูลข่าวสาร (Information War) ยุคโบราณ ที่วางแผนปล่อย Fake News ช็อกคนนับพันเพื่อทำลายชื่อเสียงและความน่าเชื่อถือของพระองค์ ซึ่งเคสนี้จะทำให้คุณได้เห็นถึงสุดยอดศิลปะการจัดการภาวะวิกฤต (Crisis Management) ที่ดีที่สุดในโลก เมื่อฮีโร่ของเราเลือกใช้ความสงบสยบความเคลื่อนไหว และปล่อยให้ความจริงทำลายล้างความเท็จไปเอง

จากจอมบงการผู้อยู่บนจุดสูงสุดของอำนาจ สู่การร่วงหล่นลงในรอยแยกของแผ่นดิน... วาระสุดท้ายของ "พระเทวทัต" ไม่ใช่แค่บทลงโทษทางศาสนา แต่คือ Case Study ทางจิตวิทยาที่สะท้อนให้เห็นว่า "อีโก้" และ "ความแค้น" กัดกินมนุษย์จากภายในได้อย่างไร . Thai PBS Podcast เล่ารอบโลก ตอนนี้ จะพาทุกท่านย้อนเวลา ไม่ใช่แค่หลักพันปี แต่ย้อนกลับไปหลายอสงไขย เพื่อค้นหา "จุดเริ่มต้น" ของการจองเวรข้ามมิติเวลา อะไรทำให้ชายคนหนึ่งยอมแลกทุกอย่างเพื่อทำลายล้างพระพุทธเจ้า? และฮีโร่ของเราทรงยุติวงจรความพยาบาทนี้... ด้วยวิธีใด?

แบทแมน จะมีตัวตนที่สมบูรณ์ไม่ได้ถ้าปราศจาก โจ๊กเกอร์... ลุค สกายวอล์คเกอร์ ก็ไม่อาจเป็นเจไดที่ยิ่งใหญ่ได้หากไม่มี ดาร์ธ เวเดอร์... กฎเหล็กของการเล่าเรื่อง (Storytelling) ในทุกยุคทุกสมัย ไม่ว่าจะเป็นมหากาพย์กรีก ตำนานสามก๊ก หรือภาพยนตร์ฮอลลีวูด คือคำกล่าวที่ว่า "ความยิ่งใหญ่ของฮีโร่... วัดกันที่ความร้ายกาจของตัวร้ายที่เขาต้องเผชิญ" . เล่ารอบโลก จะพาทุกท่านย้อนเวลากลับไปประมาณ 2,500 ปีก่อน ในช่วงเวลาที่นักประวัติศาสตร์และนักปรัชญาเรียกว่า "Axial Age" หรือ "ยุคแกนกลาง" นี่คือยุคที่โลกเกิดการตื่นรู้ทางสติปัญญาอย่างรุนแรง เป็นยุคของขงจื๊อ โสกราตีส และแน่นอน... เป็นยุคของเจ้าชายสิทธัตถะ . ถ้าเราถอดแว่นตาของความเชื่อทางศาสนาออก แล้วมองพุทธประวัติผ่านเลนส์จิตวิทยา เศรษฐกิจการเมือง... พระพุทธเจ้าคือ "Revolutionist" คือผู้ที่ท้าทายระบบโครงสร้างทางสังคมที่ฝังรากลึกมานับพันปี และเมื่อคุณลุกขึ้นมาท้าทายระบบ... "ระบบ" ก็จะส่งคนมาจัดการคุณ

คุณคิดว่าการสร้าง “คลองลอยฟ้า” ที่มีความยาวนับร้อยกิโลเมตรเพื่อให้เรือเดินสมุทรขนาดยักษ์แล่นผ่าน เป็นสุดยอดนวัตกรรม หรือ “หลุมดำทางการเงิน” ที่ฝืนกฎฟิสิกส์กันแน่? . เมื่อปัญหาคอขวดของช่องแคบมะละกาและภูมิรัฐศาสตร์โลกกำลังท้าทายระบบโลจิสติกส์ แนวคิดอภิมหาโปรเจกต์เพื่อเชื่อมสองมหาสมุทรจึงถูกหยิบยกมาถกเถียงอีกครั้ง! พอดแคสต์เอพพิโซดนี้ชวนคุณมาเจาะลึกภาพรวมเศรษฐกิจระหว่างประเทศ ผ่านเลนส์วิศวกรรมเชิงปฏิบัติและยุทธศาสตร์การพัฒนาภูมิภาค . เราจะพาไปชำแหละเหตุผลว่าทำไมแนวคิด สะพานน้ำ (Navigable Aqueduct) ถึงเป็นฝันร้ายของผู้ออกแบบและเป็นความเสี่ยงที่อาจทำให้ประเทศล้มละลาย พร้อมเปิดมุมมองใหม่ของ โครงการแลนด์บริดจ์ (Land Bridge) ที่ต้องไม่ใช่แค่ทางผ่านเพื่อไปแย่งชิงสัดส่วนการเดินเรือ แต่คือ "ทางเลือกทางยุทธศาสตร์" ที่จะพลิกโฉมให้ไทยเป็นจุดศูนย์กลางการเชื่อมโยงอาเซียนภาคพื้นทวีป (Mainland ASEAN) สู่ตลาดโลกได้อย่างแท้จริง

จากภาพฝันอันยิ่งใหญ่ของการขุด "คลองไทย" เพื่อเชื่อมสองมหาสมุทรและหวังยกระดับให้ไทยเป็นศูนย์กลางการเดินเรือโลก แท้จริงแล้วอาจเป็น "มหาวิบัติ" ที่พร้อมจะทำลายล้างประเทศในทุกมิติ! เตรียมเปิดเบื้องลึกเบื้องหลังอภิมหาโปรเจกต์นี้ ที่ซุกซ่อนฝันร้ายทางวิศวกรรมระดับโลก หายนะทางระบบนิเวศที่จะล้างผลาญสวรรค์แห่งการท่องเที่ยวและอู่ข้าวอู่น้ำของภาคใต้ ไปจนถึงความพังทลายทางสังคมที่อาจบังคับให้ผู้คนนับหมื่นต้องทิ้งถิ่นฐาน แต่ที่น่าสะพรึงกลัวที่สุดคือ "หลุมพรางทางภูมิรัฐศาสตร์" ที่พร้อมจะลากอธิปไตยของชาติไปเป็นเพียงเป้านิ่ง กลางสมรภูมิความขัดแย้งของมหาอำนาจในสงครามเย็นยุคใหม่ . ร่วมเจาะลึกความจริงที่รายงานการศึกษาความเป็นไปได้ อาจไม่ได้บอกคุณ และค้นหาคำตอบว่าทำไมโปรเจกต์พลิกโฉมประเทศนี้ ถึงอาจกลายเป็นจุดจบของชาติได้ในเล่ารอบโลก EP. นี้!

เคยทราบหรือไม่ว่า สยามเคยคิดจะขุดคลองคอคอดกระตั้งแต่สมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช เคยมีใครเล่าให้ฟังหรือไม่ว่า ถ้าขุดคลองแล้ว น้ำในคลองจะเป็นนำจืด หรือ น้ำเค็ม ? ทราบหรือไม่ว่า การขุดคลองลัดเพื่อเชื่อมอ่าวไทยกับทะเลอันดามันคือฝันร้ายทางวิศวกรรม ที่จะทำลายระบบสิ่งแวดล้อมทั้งสองฟากมหาสมุทรของไทยในระดับ “มหาวิบัติ” ที่จะไม่มีทางย้อนกลับได้

โครงการ "Land Bridge" ชุมพร-ระนอง กำลังเดินหลงทางไปสู่การเป็นอนุสาวรีย์แห่งความล้มเหลวหรือไม่ หากเรายังคงติดอยู่กับวาทกรรมเดิมที่หวังเพียงสร้างทางลัดข้ามคอคอดกระเพื่อแข่งกับช่องแคบมะละกา ซึ่งเต็มไปด้วย "จุดสลบ" ทางโลจิสติกส์และต้นทุนแฝงมหาศาลจากการยกขนสินค้าซ้ำซ้อน (Double Handling) . บทความวิเคราะห์เจาะลึกชิ้นนี้จะพาคุณไปรื้อถอนกับดักทางความคิด และพลิกกระดานยุทธศาสตร์ชาติใหม่ด้วยมุมมองที่บูรณาการทั้งมิติด้านเศรษฐศาสตร์ระหว่างประเทศ การจัดการห่วงโซ่อุปทาน และความซับซ้อนทางภูมิรัฐศาสตร์ เพื่อชี้ให้เห็นอย่างชัดเจนว่า ทำไมเราจึง **อย่าสร้าง Land Bridge เพื่อเชื่อมอันดามันสู่อ่าวไทย แต่จงสร้าง Land Bridge เพื่อเชื่อมจีนและอาเซียนภาคพื้นทวีป สู่มหาสมุทรอินเดีย และมหาสมุทรแปซิฟิก** . มาร่วมหาคำตอบว่าการเปลี่ยนจุดยืนจาก "ทางผ่านชั่วคราว" สู่การเป็น "ประตูการค้า" (Macro-Regional Gateway) ที่สามารถดึงดูดโครงข่ายทางราง ถ่วงดุลมหาอำนาจอย่างชาญฉลาด และผสานศูนย์กลางเศรษฐกิจระดับทวีปเข้าด้วยกัน จะเป็นกุญแจสำคัญที่พลิกโฉมอนาคตของไทยให้เติบโตอย่างยั่งยืนในศตวรรษที่ 21 ได้อย่างไร

ถ้าเราจินตนาการว่าเรากำลังนั่งสบายๆ อยู่ ณ ลานหินอ่อนแห่งวิหารแพนธีออนที่ทับซ้อนกับสวนลุมพินีวันและป่าไผ่ เบื้องหน้าคือ "มหาสมุทรโลก" ที่กำลังปั่นป่วนด้วยเกลียวคลื่นแห่งความขัดแย้ง และในสภาวะแห่ง multiverse นั้น เราสามารถใช้ปัญญาประดิษฐ์ เอาหลักธรรม วิธีคิด และ ปรัชญาของมหาบุรุษอย่าง โสเครติส, เพลโต, อริสโตเติล, ขงจื๊อ, เหล่าจื๊อ, มหาวีระ และ พระพุทธเจ้า มานั่งสนทนาด้วยกันเพื่อวิเคราะห์หาแนวทางให้ประเทศไทยสามารถอยู่รอดและเดินหน้าได้อย่างสง่างามในกระแสโลกที่ซัดส่าย เชี่ยวกราก เราจะได้ยินมหาบุรุษเหล่านี้สนทนากันอย่างไรบ้าง

ถ้าเมื่อ 2,200 - 2,800 ปีที่แล้ว ยุค Axial Age ที่เป็นการเปลี่ยนแปลงระเบียบโลกในยุคโบราณทำให้เกิดนักคิด นักปรัชญา ศาสดาเอกของโลกขึ้นมาพร้อม ๆ กันในหลาย ๆ ภูมิภาคทั่วโลก แล้วคำถามคือ ณ ปี 2026 ที่ระเบียบโลกที่เรายึดถือกันมาตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่ 2 กำลังถูกสั่นคลอน เทคโนโลยีอย่างปัญญาประดิษฐ์ และหุ่นยนต์ที่ทำงานได้เหมือนมนุษย์ รวมทั้งระบบการค้า การลงทุน และการเงินของโลกที่กำลังปรับตัว แตกหัก พังทลาย จนกลายมาเป็นอาวุธในสงครามภูมิเศรษฐศาสตร์ เช่นนี้แล้ว พวกเรากำลังเข้าสู่ยุคแห่งการปรับตัวอีกครั้งหนึ่งหรือไม่

2,200 - 2,800 ปีที่แล้วคือยุค Axial Age ที่ก่อกำเนิดศาสดาอย่างพระสมณโคดม มหาวีระ ขงจื๊อ และเล่าจื๊อ เช่นเดียวกับนักปรัชญาอย่าง อริสโตเติล โสคราติส ยุคสำคัญนี้มีจุดร่วมกัน 3 เสาหลัก นั่นคือ การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีการผลิต, การเกิดขึ้นของระบบการเงินการธนาคาร และการเกิดขึ้นของมหานครสมัยใหม่ . เกิดอะไรขึ้นใน ดินแดนจงหยวน, ชมพูทวีป และหมู่เกาะในทะเลอีเจียน เรามาหาคำตอบไปพร้อมกัน

เคยสงสัยไหมว่า ทำไมจู่ ๆ ในช่วงเวลาไล่เลี่ยกัน โลกของเราถึงได้ให้กำเนิดสุดยอดนักคิด ศาสดา และปราชญ์ผู้ยิ่งใหญ่พร้อม ๆ กันในหลายมุมโลก? ทางฝั่งตะวันออกมีพระพุทธเจ้า ขงจื๊อ เล่าจื๊อ ทางฝั่งตะวันตกมีโสกราตีส เพลโต อริสโตเติล ส่วนทางตะวันออกกลางก็มีโซโรอัสเตอร์ . พวกเขาไม่ได้นัดหมายกัน ไม่ได้มี Line หรือ FB เชื่อมต่อถึงกัน แต่พวกเขาต่างตั้งคำถามถึง "ความหมายของการมีชีวิต" และ "การจัดระเบียบสังคมใหม่" ในยุคที่โลกกำลังเผชิญกับวิกฤตการณ์อย่างรุนแรง สิ่งนี้ไม่ใช่ความบังเอิญ แต่เป็นสิ่งที่นักประวัติศาสตร์ปรัชญาเรียกว่า Axial Age

สำหรับประเทศอาเซียนภาคพื้นทวีป คือ เมียนมา, ไทย, สปป.ลาว, กัมพูชา และเวียดนาม น้ำพริกคืออัตลักษณ์ร่วมที่รับประทานกันมาพร้อม ๆ กับการสั่งสมภูมิปัญญา น้ำพริกที่หรูหราที่สุดมีไว้ล้อมวงกินในห้วงเวลาแห่งการเฉลิมฉลองในวันดีคืนดี เศรษฐกิจดี แต่ในวันที่เลวร้าย ข้าวยากหมากแพง น้ำพริกคือสิ่งที่เป็นหลักประกันความมั่นคงทางอาหาร การันตีได้ว่า เพียงข้าวสวยร้อน ๆ กับผักพื้นเมืองริมรั้ว อาเซียนก็อยู่รอดได้ ขอเชิญมารู้จักกับน้ำพริกจาก 11 ประเทศอาเซียน ซึ่งร่วมทั้งน้องใหม่อย่าง ติมอร์ เลสเต ที่ก็เปิปน้ำพริกเช่นกัน

3 เสาหลักอันศักดิ์สิทธิ์ของน้ำพริกคือ พริก + วัตถุดิบที่เป็นที่มาของความอุมามิ (ปลาแห้ง กะปิ น้ำปลา กุ้งจ่อม มะเขือเทศ) + ความเปรี้ยว (มะนาว ส้มจี๊ด มะขามเปียก) แต่ทั้ง 3 เสาหลักจะไม่ได้ความอร่อยแบบสุดยอดหากไม่ถูก “ตำ” มาลองลิ้มชิมรสกันว่าในประเทศไทย อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ บรูไน เขาตำน้ำพริกแสนอร่อยกันอย่างไร

11 ประเทศอาเซียนต่างมีน้ำพริกเป็นอาหารติดบ้าน ข้าวกับน้ำพริกคือวัฒนธรรมร่วม น้ำพริกแห่งอาเซียนที่แสนอร่อยจะเกิดขึ้นได้ ต้องบูรณาการจากองค์ประกอบศักดิ์สิทธิ์ 3 องค์ นั่นคือ พริกที่เผ็ดร้อน ความเค็มจากการหมักจนมีรสอุมามิ และความเปรี้ยวที่ทำให้เกิดความสดชื่น แต่คุณผู้ฟังทราบหรือไม่ว่า “พริก” ที่เป็นเสมือนอัตลักษณ์ของอาหารอาเซียนนั้น แท้จริง เราพึ่งจะรู้จักกินพริกเมื่อไม่นานมานี้เอง และนี่คือปรากฏการณ์ครั้งสำคัญที่สุดของกระแสโลกาภิวัฒน์ระลอกแรกของมวลมนุษยชาติ

ทั้ง 11 ประเทศอาเซียนมีวัฒนธรรมการกินข้าวเกรียบ ข้าวเกรียบคือภูมิปัญญา อินโดนีเซียมีข้าวเกรียบเป็นหนึ่งในอาหารประจำชาติ และวันนี้เราจะพาทุกท่านมารู้จักกับอาหารชนิดนี้ที่หลากหลาย ทั้งรสชาติ วัตถุดิบ แต่ทุกแห่งล้วนมีอัตลักษณ์ร่วมกัน นั่นคือ ความกรุบกรอบ

ดัชต์ อิส อินดีส หรือ หมู่เกาะอินเดียตะวันออกของดัชต์ อยู่ภายใต้อำนาจเจ้าอาณานิคมยาวนานกว่า 300 ปี ขบวนการเอกราชเองก็พึ่งจะเริ่มต้น แต่แล้วเหตุการณ์ไม่คาดฝันก็เกิดขึ้น นั่นคือ ญี่ปุ่นบุก สงครามมหาเอเชียบูรพา คือ ตัวเร่งสำคัญที่ทำให้หมู่เกาะแห่งนี้เดินเข้าสู่ทางแพร่ง ที่ทางเลือกหนึ่งคือเข้ากับญี่ปุ่น อีกทางเลือกคือ ต่อต้านญี่ปุ่น เรามาเรียนรู้ไปพร้อมกันว่า ซูการ์โน และ ฮัตตา จะเลือกทางเลือกไหน เพื่อนำพาประเทศไปสู่เอกราช

ถ้าอินโดนีเซียคือรถยนต์ ซูการ์โน คือ คันเร่ง ที่เหยียบให้รถพุ่งไปข้างหน้าด้วยความเร็วและพลังมหาศาล ส่วน ฮัตตา ก็คือ พวงมาลัยและเบรก ที่คอยควบคุมทิศทางให้รถคันนี้ไปถึงเป้าหมายอย่างปลอดภัยและมีหลักการ พวกเขาทั้งคู่ถูกคนอินโดนีเซียยกย่องว่า “ทวิ ตุลกัล” หรือ 2 จิตวิญญาณในร่างเดียว วันนี้เรามาทำความรู้จักนักเศรษฐศาสตร์สหกรณ์ที่มีหัวใจคือประชาธิปไตยชุมชนคนนี้ไปด้วยกัน "โมฮัมหมัด ฮัตตา"

ผ่านมา 300 ปีหลังจากการก่อตั้งบริษัทอินเดียตะวันออกของดัชต์ (VCO) รัฐบาลดัชต์ก็เปลี่ยนนโยบายจากขูดรีดสูบทรัพยากรจากหมู่เกาะอิสต์อินดิส สู่การเริ่มต้นสร้างโรงเรียนแห่งแรกและอนุญาตให้คนในอาณานิคมได้เรียนหนังสือในปี 1901 ซึ่งนั่นเป็นปีเดียวกันกับที่เด็กชายคนหนึ่งได้ถือกำเนิดขึ้นที่เมืองสุราบายา ในครอบครัวที่มีพ่อที่เป็นครูในโรงเรียนมุสลิม และมีคุณแม่เป็นชาวบาหลีเชื้อสายพราหมณ์ เด็กชายคนนั้นเติบโตขึ้นมาจนกลายเป็นบุรุษผู้มีอนุสาวรีย์และมีรูปถ่ายมากที่สุดในประเทศอินโดนีเซียในปัจจุบัน เขาผู้นั้นคือ ซูการ์โน

ในสายตาของดัชต์ นี่คือเรื่องของการค้า ความมั่งคั่ง ความกล้า การสำรวจ และความสำเร็จ แต่ในสายตาของคนพื้นเมือง นี่คือเรื่องของการสูญเสีย ทั้งแผ่นดินบ้านเกิด ทั้งชีวิตของคนอันเป็นที่รัก และทั้งอิสรภาพของตนเอง . ประวัติศาสตร์อาณานิคม อาจจะไม่ใช่แค่เรื่องอดีต แต่มันอธิบายให้เราเข้าใจโลกปัจจุบัน ทั้งความเหลื่อมล้ำ โครงสร้างเศรษฐกิจ และการต่อสู้เพื่อศักดิ์ศรี และบางทีการเข้าใจสองมุมมองคือก้าวแรกของการไม่ทำผิดซ้ำอีกครั้ง

การก่อกำเนิดของ Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) หรือ บริษัทอินเดียตะวันออกของดัชต์ บรรษัทข้ามชาติแห่งแรกของโลก บริษัทที่เปิด IPO ขายหุ้นให้กับประชาชนและสามารถซื้อขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ได้เป็นบริษัทแห่งแรกในโลก คือ จุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้ทั้งหมู่เกาะของประเทศอินโดนีเซียในปัจจุบันกลายเป็นผู้สูญเสียเอกราชและตกเป็นอาณานิคม

โปรตุเกสเดินทางมาถึงมะละกาในปี ค.ศ.1511 และในปี ค.ศ.1529 สเปนก็เข้ามาเคลมฟิลิปปินส์ ทั้งสองต่างมุ่งหน้าอ้างข้ออ้างในการสำรวจโลก แต่เหตุผลเบื้องหลังคือ มันเป็นยุค 3G: Gold (ทองคำและทรัพยากรธรรมชาติ ในที่นี้คือ เครื่องเทศ) Glory (ความมั่งคั่งรุ่งเรืองแห่งจักรวรรดิ์) และ God (เผยแผ่ศาสนาคริสต์) และนั่นทำให้โศกนาฏกรรมครั้งใหญ่เกิดขึ้นกับผู้คนแห่งหมู่เกาะที่ได้รับการขนานนามว่า อินเดียตะวันออก หรือ อินโดนีเซียในปัจจุบัน

อะไรคือสาเหตุที่ทำให้ประเทศที่มีน้ำมันดิบสำรองมากที่สุดในโลก กลายเป็นหนึ่งในประเทศที่ทั้งยากจน ด้อยพัฒนา และประชาชนส่วนใหญ่ยากจนแสนสาหัส ทำไมประเทศที่มีเมืองหลวงที่เต็มไปด้วยตึกระฟ้า ถนนเต็มไปด้วยยานยนต์ ห้างสรรพสินค้ามีแต่ของแบรนด์เนม แต่เมื่อออกไปนอกเมืองคุณกลับเจอสลัมลอยฟ้าที่เบียดเสียดอยู่บนหน้าผาของภูเขา และล้อมรอบไปด้วยหมู่บ้านที่ต้องสร้างกองกำลังป้องกันตนเอง บางครั้งทรัพยากรมหาศาลก็กลายเป็นฝันร้าย

วิกฤตการณ์เปลี่ยนแปลงระเบียบโลก ที่สหรัฐฯ เริ่มเปิดปี 2026 โดยการใช้กองกำลังบุกเข้าจับตัว Nicolas Maduro ประธานาธิบดีแห่ง Venezuela ทำให้หลาย ๆ คนตั้งคำถามถึงระเบียบโลกที่แปรเปลี่ยนไป สัปดาห์นี้ เล่ารอบโลก ขอนำเสนอประวัติศาสตร์ประเทศที่น่าสนใจแห่งนี้

ทำไมเวลาดูรูปเก่า ๆ คนอินโดนีเซียไม่เห็นคลุมฮิญาปกันเลย ? พวกเขากลับมาเคร่งกันเมื่อไร ? ทำไมในอินโดนีเซียมีพรรคการเมืองที่เป็นกลุ่มศาสนาอิสลาม ? ทำไมทั่วโลกถึงยกย่องว่า มุสลิมอินโดนีเซีย เป็นสายกลางที่สมควรยึดถือเป็นแบบอย่าง ? ในอินโดนีเซียมีโรงเรียนปอเนอะหรือไม่? เล่ารอบโลกมีคำตอบ

แน่นอนว่าตำนานนักบุญทั้ง 9 ที่เราเล่าผ่านมาแล้ว 4 คน และนั่นทำให้เราได้เห็นการผสมผสานระหว่างศาสนาอิสลามที่เข้ามาใหม่ กับประเพณี วัฒนธรรม ความเชื่อ หรือแม้แต่ตำนานเทพเจ้าฮินดู จนจับอกจับใจมหาชน คนชั้นกลางบนเกาะชวา คำถามสำคัญคือ แล้วสำหรับกษัตริย์ นักรบ คนยากคนจน คนชายขอบห่างไกล หรือ แม้แต่คนที่อยู่นอกเกาะชวา การเผยแผ่ศาสนาอิสลามเกิดขึ้นและครองใจประชาชนส่วนใหญ่ของประเทศหมู่เกาะที่ได้ชื่อว่า เป็นประเทศมุสลิมที่ใหญ่ที่สุดในโลกแห่งนี้ ที่มีนามว่า อินโดนีเซีย ได้อย่างไร เล่ารอบโลก ตอนนี้มีคำตอบ

เคยสงสัยไหมว่าในประเทศที่มีศาสนาอิสลามเป็นศาสนาประจำชาติ และศาสนาอิสลามมีพระเจ้าเพียงองค์เดียว แต่ในอินโดนีเซีย รามายณะที่เป็นเรื่องการอวตารของพระนารายณ์กลับกลายเป็นเครื่องมือหลักในการเผยแผ่ศาสนาอิสลามได้อย่างไร วันนี้เรามีคำตอบในรายการเล่ารอบโลก

ประวัติศาสตร์ช่วงที่สำคัญที่สุดของดินแดนแห่งหมู่เกาะที่ในปัจจุบันเรียกว่า ประเทศอินโดนีเซีย คือการรับเอาศาสนาอิสลาม เข้ามาเป็นเสาหลักแห่งศรัทธาและกลายเป็นอัตลักษณ์สำคัญของประเทศในปัจจุบัน ตำนานนักบุญมุสลิมทั้ง 9 ท่านในนาม Wali Songo จึงมิใช่เพียงตำนานพื้นบ้าน หากแต่คือ รากของความเป็นอินโดนีเซีย ประเทศมุสลิมที่ใหญ่ที่สุดในโลก

หลังจาก 2 อาณาจักรพุทธ-พราหมณ์ ที่ยิ่งใหญ่อย่างศรีวิชัย (ศตวรรษที่ 7–13) และมัชฌปาหิต (ศตวรรษที่ 13–15) เริ่มสูญเสียอำนาจ ในขณะที่เส้นทางการค้าเชื่อมโย งอาหรับ-เปอร์เซีย-เอเซียใต้-อ่าวเบงกอล-ทะเลจีนตอนใต้ กำลังพัฒนาถึงขีดสุด การเข้ามาของเส้นทางการค้า ก็มาพร้อมกับการเผยแพร่ศาสนาใหม่ ๆ ที่พร้อมจะผสมผสานกับความเชื่อท้องถิ่นดั้งเดิม (ผี พราหมณ์ พุทธ) . และนั่นทำให้ อาณาจักรอิสลามที่ยิ่งใหญ่บนดินแดนหมู่เกาะที่ปัจจุบันรู้จักกันในนาม "อินโดนีเซีย" มีรูปแบบการพัฒนาอิสลามในแบบ “คีโตปุลันกัน (Islam Nusantara)" ซึ่งผสานความเชื่อพื้นเมืองเข้ากับหลักการศาสนา ทำให้เกิดรูปแบบศาสนาที่ไม่ปะทะกับโครงสร้างสังคมเดิม และเป็นอัตลักษณ์สำคัญของมุสลิมแห่งเอเซียตะวันออกเฉียงใต้

จุดจบของยุครณรัฐคือการสร้างมหาอาณาจักรขนาดใหญ่ภายใต้การปกครองของราชวงศ์ฉิน กำแพงของรัฐฉิน จ้าว เฮี้ยน และฉี ถูกเชื่อมเข้าด้วยกัน อะไรคือปัจจัยสำคัญที่ทำให้ ฉิน สามารถรวมชาติได้สำเร็จ ติดตามในรายการเล่ารอบโลก

เรื่องราวของรัฐขนาดเล็กที่ผุดขึ้นเป็นดอกเห็ดในฤดูใบไม้ผลิ และล่มสลายลงราวกับไม้ผลัดใบในฤดูใบไม่ร่วงจบลงในยุควสันตสารท ก่อนที่รัฐขนาดกลางและรัฐขนาดใหญ่ทั้ง 7 จะเริ่มสถาปนาอำนาจของตนได้สำเร็จ ทั้ง 7 รัฐได้แก่ รัฐฉู่ （楚）ทางตอนใต้ รัฐฉิน （秦）ทางตะวันตก รัฐเจ้า （赵）ทางเหนือ รัฐวุ่ย （魏） และรัฐหาน （韩）ทางตอนกลาง รัฐเอี้ยน （燕）ทางอีสาน และ รัฐฉี （齐）ที่ปากแม่น้ำฝั่งตะวันออก แน่นอนว่าในที่สุดทั้ง 7 รัฐนี้ก็จะรณรงค์สงครามกันอย่างบ้าคลั่ง จนกลายเป็นชื่อของยุคจ้านกว๋อ หรือยุครณรัฐ

ท่ามกลางมหาสงครามระหว่างแคว้นอู๋ และแคว้นเยว่ หนึ่งในสตรีที่ได้ชื่อว่าสวยที่สุดในประวัติศาสตร์จีน “ไซซี” ก็ได้ถือกำเนิดขึ้น นางได้ชื่อว่าสวยขนาดที่แม้แต่ฝูงปลาที่ได้เห็นความงามของเธอยังลืมทุกสิ่งทุกอย่างแม้แต่การว่ายน้ำ จนปลายังจมน้ำตาย แต่ไซซี มิใช่เพียงหนึ่งสาวงาม หากแต่ยังมีอีก 3 ซึ่งความงามของพวกเธอถูกผูกขึ้นเป็นคำกลอนที่ว่า “มัจฉาจมวารี ปักษีตกนภา จันทร์หลบโฉมสุดา มวลผกาละอายนาง”

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเป็นพระราชินีผู้ประสานสองโลก โลกแห่งชีวิตชาวบ้านในชนบทและโลกแห่งการทูตระหว่างประเทศ ในโลกใบแรกพระองค์คือ ‘แม่ของแผ่นดิน’ ผู้ทรงสละพระวรกายและพระกำลังเพื่อยกระดับชีวิตราษฎร ทรงใช้พระบารมีแห่งความงดงามและพระเมตตา สร้างความมั่นคงให้กับชาติ และสร้างสะพานแห่งโอกาสให้แก่พสกนิกรของพระองค์ ในโลกใบหลัง พระองค์คือ ‘พระราชินีแห่งวัฒนธรรมและสันติภาพ’ ผู้ทรงนำพาอัตลักษณ์ของไทยให้เป็นที่ประจักษ์อย่างสง่างาม และทรงใช้ความสง่างามนั้นเป็นสะพานแห่งมิตรภาพระหว่างประชาชาติ พระองค์ทรงเป็นแรงบันดาลใจให้แก่สตรีไทยและสตรีทั่วโลกว่า ความงดงามที่แท้จริงมิได้อยู่เพียงรูปกาย หากอยู่ที่จิตใจที่เปี่ยมด้วยเมตตา วิสัยทัศน์ และความเสียสละเพื่อเพื่อนมนุษย์ พระองค์ทรงเป็นดั่ง ‘แสงแห่งศิลปะ สันติภาพ และศักดิ์ศรี’ ที่จะส่องสว่างบนเวทีโลกตลอดกาล